Kanada'nın AB ile Önerilen 'Ortak Üyeliği': Fırsat mı, Hukuki Mayın Tarlası mı?

Anadolu Ajansı'na göre, Kanada ile Avrupa Birliği arasındaki olası bir "ortak üyelik" düzenlemesi etrafındaki tartışmalar, bu tür bir statünün hem hukuki fizibilitesi hem de siyasi sonuçları konusunda soru işaretleri doğurdu.

Avrupalı parlamenter Damian Boeselager, Anadolu'ya verdiği demeçte, herhangi bir ortak üyelik düzenlemesinin tam AB üyeliğinin alternatifi haline gelemeyeceğini açıkladı. Bu, Kanada ile blok arasında daha yakın bir uyumun mümkün olabileceğini, ancak bunun resmi katılımla gelen hak ve yükümlülüklerden özenle ayrıştırılması gerektiğini ima ediyor.

AB'nin halihazırda Kanada gibi Avrupalı olmayan ve aday statüsünde bulunmayan bir ülkeye uygulanabilecek resmi bir "ortak üyelik" kategorisi bulunmuyor. Bu durum, böyle bir düzenlemenin, yerleşik bir katılım yolu yerine büyük olasılıkla ticaret, düzenleyici işbirliği ve siyasi işbirliği anlaşmalarından oluşan özel yapılandırılmış bir çerçeve üzerinden kurulmasını gerektireceği anlamına geliyor.

Kanada ve AB, 2017'de geçici olarak yürürlüğe giren ve iki ekonomi arasındaki gümrük tarifelerinin büyük bölümünü ortadan kaldıran Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması (CETA) aracılığıyla halihazırda yakın ekonomik bağları sürdürüyor. Daha derin bir "ortak" ilişki üzerine yürütülen tartışmalar ise işbirliğini ticaretin ötesine taşıyarak diğer politika uyum alanlarına genişletme isteğine işaret ediyor.

Boeselager'ın açıklamaları, böyle bir adımın beraberinde getireceği hukuki ve siyasi karmaşıklığa dikkat çekiyor. AB'nin mevcut çerçeveleri genel olarak ya tam üyelik adayları ya da ticaret ve ortaklık anlaşmaları kapsamında faaliyet gösteren üçüncü ülkeler için tasarlanmış olup tam üyelik haklarına eşdeğer kurumsal bir orta kademe bulunmuyor.

Ortak üyelik kavramını hangi yetkililerin ya da kurumların aktif biçimde takip ettiği veya resmi müzakereye sunulmak üzere somut tekliflerin sunulup sunulmadığı henüz belirsizliğini koruyor.